Filmtip: jouw telefoon is nu de telefoon van een vluchteling

Een must see, deze indrukwekkende film van BBC Media Action. Ik vond hem toen het op de kop af een jaar geleden was dat ik samen met drie vrienden diverse groepjes vluchtelingen vergezelde tijdens hun uitputtende voettocht van 2,5 dag onder de verzengende zon over het prachtige eiland Lesbos. Lees verder Filmtip: jouw telefoon is nu de telefoon van een vluchteling

2016: het jaar waarin we nieuwe ghetto’s gaan bouwen

Poging 1: Ooit woonde ik op Uilenstede, in Amstelveen. Het was een mooie tijd. Ik was student. En in die studentenwijk, woonde ik gezellig tussen medestudenten. Dat is makkelijk, dan kan er nog eens wat. Een feestje waar je tot na twaalven herrie maakt. Bierkratten die je tot de dakrand opstapelt. Flauwe grappen met water gericht op langslopende mensen. Ietwat vuile keukens en meer van dat soort dingen.

Het is een mooi begin van dit stukje, vind je niet? Een beetje romantisch. Ik had het ook anders kunnen beginnen…

Lees verder 2016: het jaar waarin we nieuwe ghetto’s gaan bouwen

NOS is de weg kwijt! en de politie op Kos ook

Het zijn illegalen, volgens het NOS radio-nieuws van gisteren: de mensen die op Kos onder abominabele omstandigheden zijn vastgezet (zie filmpje). Tenminste… totdat ik erover Tweet, daarna proberen ze ze vluchtelingen te noemen. Maar is het juist? Zijn het écht geen illegalen? Tijd voor wat uitleg: voor de NOS, en voor iedereen die werkelijk niet meer weet wat welk woord eigenlijk betekent (inclusief een handig overzichtje met definities).

Lees verder NOS is de weg kwijt! en de politie op Kos ook

Radio-uitzending Twee Dingen terugluisteren

Op 28 juli 2015 was ik te gast in het radio 1 programma Twee Dingen van Omroep Max. Daar sprak ik over de reis die ik naar Lesbos maakte. De uitzending is natuurlijk al voorbij, maar je kunt hem natuurlijk terugluisteren.

Lees verder Radio-uitzending Twee Dingen terugluisteren

Vanavond: Twee Dingen over onze Lesbos-reis

Vanavond (28 juli) ben ik te gast bij het Radio-1 programma Twee Dingen. Daar ga ik een half uur lang met Margreet Reijntjes in gesprek over onze Lesbos-reis en wat dat voor invloed heeft gehad op mij en mijn manier van naar de wereld kijken.

Luisteren dus: Radio 1, Twee Dingen, 20.30 – 21.00 uur.

Of terugluisteren – dat kan natuurlijk ook.

7 tips om vluchtelingen op Lesbos te ‘spotten’

Op Facebook: “Ik was afgelopen week in Molyvos, heb geen vluchteling gezien. Of de lokale bevolking weet ze allemaal wel heel goed te verstoppen of het valt allemaal nog wel mee. Zo groot is het strand/de haven daar namelijk nu ook weer niet.” (23-7-2015)

Antwoord: Dat bewijst inderdaad dat Lesbos nog steeds een geweldig vakantie-eiland is, waar je geen vluchteling hoeft tegen te komen. Maar omdat er gemiddeld toch zo’n duizend per dag arriveren, zijn hier zeven tips om vluchtelingen te spotten (:cynische smiley:) en te helpen (:juichende smiley:) – in de stijl van al die semi-jolige tien-tips pagina’s.

Lees verder 7 tips om vluchtelingen op Lesbos te ‘spotten’

Lesbos: Verstoppertje spelen met NGO’s

This page is as well available in English English

Dingen veranderen snel op Lesbos. Inmiddels zijn we drie weken verder, en is sommige detail-informatie (inclusief die in de schema’s aan het eind van dit artikel) alweer achterhaald. Wat natuurlijk een goede zaak is.
De hoofdlijnen en leerpunten blijven natuurlijk ook voor de toekomst belangrijk.

Het is donker op Lesbos, terwijl ik via Facebook met haar praat. Ze is pensionado en heeft de hele middag op een bedje op het strand gelegen: onder een palmboom, met uitzicht op zee. ’s Avonds hebben ze een vuurtje gebouwd en er een kippetjes boven geroosterd. Ik was er niet bij natuurlijk, maar haar foto’s laten niets aan de verbeelding over. En ondertussen was er ook nog veel goed nieuws: er was eindelijk hulp onderweg! Stichting Vluchteling berichtte: “We zijn gestart met het verlenen van #noodhulp in Kara Tepe” en de International Rescue Committee zei ook al dat ze eraan kwam. Maar het gesprek dat ik via Facebook met haar voer, is eerder bitter.

In dit artikel vind je ook: communicatietips voor NGO’s, én een overzicht van wie wat waar aan het doen is op Lesbos.

Lees verder Lesbos: Verstoppertje spelen met NGO’s

Zinvloed gastblog:
Lesbos: symbool van ons falende humanitaire besef

Vandaag schreef ik een gastblog op Zinvloed, met foto’s van Linda Zwart:

Alfard Menninga ging met 3 mensen uit de Amsterdamse PopUpKerk naar de vluchtelingen op het Griekse Lesbos. Wat hij tegenkwam, verbijsterde hem en maakt hem strijdlustig.

Het is vrijdagavond. We zitten bij een tuinhuis ergens aan de rand van Amsterdam. De barbecue gloeit zachtjes: er liggen sardines op en feta-pakketjes. Exact zeven dagen geleden zagen we elkaar voor het laatst op Schiphol. Daar namen we afscheid na een indrukwekkende wandeltocht op het Griekse eiland Lesbos. Dit is onze reünie.

Lees verder op ZinvloedZinvloed gastblog: Lesbos: symbool van ons falende humanitaire besef

Het is vrijdagavond. We zitten bij een tuinhuis ergens aan de rand van Amsterdam. De barbecue gloeit zachtjes: er liggen sardines op en feta-pakketjes. Exact zeven dagen geleden zagen we elkaar voor het laatst op Schiphol. Daar namen we afscheid na een indrukwekkende wandeltocht op het Griekse eiland Lesbos met als doel: het ondekken wat het Europese vluchtelingenbeleid betekent voor mensen die daar aan wal komen. Dit is onze reünie, maar de vreugde ontbreekt.

Ontmoeting op het strand
Een week eerder schreef ik op mijn blog: ‘Even aarzel ik: is dit wel veilig, doen we hier wel goed aan?’ Het was het moment voordat we het zogenaamde vluchtelingenkamp Kara Tepe binnengingen. Al een week waren we opgetrokken met een aantal van de vluchtelingen die dagelijks op Lesbos aankomen. We hadden ze ontmoet op het strand, terwijl ze uit hun bootje stapten. We hadden net als zij zeventig kilometer over het eiland gelopen, bij ruim dertig graden Celsius, in de brandende zon, met nauwelijks schaduw. We hadden hun kinderen bij de hand genomen of ze helpen dragen. We waren ze als vrienden gaan beschouwen. En nu troffen we hen weer in dit vluchtelingenkamp.

Foto: Alfard met kinderen vluchtelingen
Alfard loopt 70 kilometer met vluchtelingen over het eiland.

Wat we zien, lijkt in niets op een vluchtelingenkamp zoals we dat van tv kennen: geen grote VN-tenten, geen sanitaire voorzieningen, geen waterpunten, geen bewakers. Wel kriskras door elkaar gezette koepeltentjes die de vluchtelingen zelf moeten kopen. Wel op volstrekt willekeurige punten een loshangende waterslang waar mensen zich voor iedereen zichtbaar staan te wassen, en waar door sommigen ook uit gedronken wordt. En wel afval; overal rondzwervend afval. De vluchtelingen klagen erover, willen het graag opruimen, maar bij gebrek aan containers kunnen ze het nergens kwijt.

Accountants & advocaten
Hier wonen de mensen met wie we al een week optrekken: mensen zoals wij, met een goede opleiding en een goede baan. Er zijn accountants bij, artsen en advocaten. Nog maar een paar jaar eerder waren ze van harte welkom in Europa, als toerist of als zakenpartner. Maar nu zijn ze op de vlucht voor de gruweldaden van IS en moeten hun kinderen tussen het vuilnis van afvalkamp Kara Tepe spelen. Verbijsterend.

Foto: kinderen Lesbos

Het laat ons niet los
We moesten ze achterlaten, onze vrienden. Met sommigen wisselden we telefoonnummers uit. Maar ons vliegtuig naar Nederland vertrok. Eenmaal thuis laat het ons geen van allen los, zo blijkt als we bij dat tuinhuis zitten. Documentairemaakster Linda Zwart is druk met het monteren van de beelden die ze van de reis maakte. En wij struinen al dagen Facebook en Twitter af, op zoek naar elk goed bericht. Zo lazen we tot onze blijdschap dat Artsen zonder Grenzen als enige grote NGO eindelijk écht aan de slag is op het eiland.

Slechte berichten
Helaas zijn de slechte berichten minstens zo talrijk. Het aantal vluchtelingen dat via de gevaarlijke ‘Griekse route’ binnenkomt, stijgt nog steeds. In diverse Europese landen verrijzen hekken. En tegelijkertijd horen we ook de verhalen van onze vrienden. Ze mochten Lesbos verlaten, per boot, naar Athene. Maar in Athene is het niet veel beter. En in Macedonië, Servië en Hongarije evenmin. Sommigen zijn opgepakt en in de gevangenis gezet. Ze willen niet precies vertellen wat daar gebeurde, maar de klank in hun stem en de toon van hun Whatsapp-berichten spreekt boekdelen. Ze hopen vooral nu snel in het ‘goede’ deel van Europa te komen.

Even voor de duidelijkheid: dit zijn dus oorlogsvluchtelingen, op de vlucht voor de gruweldaden van IS

Op de vlucht
Nog even voor de duidelijkheid: dit zijn dus oorlogsvluchtelingen, op de vlucht voor de gruweldaden van IS. De hele wereld heeft in verdragen vastgelegd dat je goed met deze mensen moet omgaan. Maar de realiteit is in Europa blijkbaar anders. In Europa zijn ze overgeleverd aan vervuilde kampen, corrupte politieagenten en de mensensmokkelmaffia. Twee weken geleden kon ik me daar niets bij voorstellen. Een week geleden zag ik Kara Tepe als het ongelukkige dieptepunt van het Europese asielbeleid. En inmiddels ben ik erachter gekomen dat dat afvalkamp geen dieptepunt is, maar eerder een symbool voor het falende humanitaire besef in ons hele werelddeel. En daar word ik niet blij van.

Kun je iets doen?
Maar wat kun je doen? Het is de vraag die wij ons op Lesbos uit machteloosheid meerdere malen stelden: ‘wat kun je in vredesnaam doen?’ Oorlog is te groot en de problemen op Lesbos zijn te groot. Maar nu, terwijl we de sardines op ons bord laten glijden, besluiten wij dat het tegendeel waar is: we kunnen wel wat doen en we hebben zelfs al wat gedaan. We hebben mensen het gevoel gegeven dat ze waardevol zijn.

Onze blogs hebben Stichting Hulpactie Bootvluchtelingen al over de streep getrokken om in actie te komen. In onze omgeving plannen mensen een reis naar Lesbos – omdat het eiland paradijselijk mooi is, maar ook omdat ze de plaatselijke bevolking, die al maanden in stilte noodhulp verleent, willen ondersteunen. Linda is bezig met een documentaire die ongetwijfeld de wereld gaat schokken. En de eerste lezingen zijn al gepland, want dit verhaal moet verteld blijven worden.

Foto’s: Linda Zwart

Alfard Menninga reisde samen met Narda Beunders, Linda Zwart en Rikko Voorberg van de Amsterdamse PopUpKerk naar Lesbos. Wil je meer weten over de reis of een avond erover organiseren? Mail: alfard@alfardmenninga.nl of info@popupkerk.nl. De documentaire van Linda Zwart over deze reis is eind augustus klaar. Wil je daarover meer weten, mail dan: info@lindazwart.nl.

Athene: de stad waar Monopoly werkelijkheid wordt

De Guardian bericht deze nacht met een pushbericht: “Greek MP’s pass austerity bill” (Griekse parlementsleden stemmen in met soberheidswet). En terwijl dat gebeurt laat één gedachte mij maar niet los – een gedachte die ik al sinds het einde van ons Lesbos-avontuur bij me draag…
Lees verder Athene: de stad waar Monopoly werkelijkheid wordt